Definieert 'klus-, tuin-, verhuisodienst' en 'vervoer van goederen' in functie van dienstverlening aan kwetsbare burgers als diensten van algemeen economisch belang.
1. Context en voorgeschiedenis
Het lokaal bestuur engageert zich om waar mogelijk en aangewezen opdrachten toe te wijzen aan de sociale economie, en zo de noodzakelijke sociale tewerkstelling te stimuleren.
Sinds 2017 werkt het lokaal bestuur samen met vzw Poerderie (voorheen vzw Effect) voor opdrachten die binnen de lokale diensteneconomie konden worden uitgevoerd: klus- en verhuisdienst voor particulieren, marktvervoer, netheid van het openbaar domein, vervoersopdrachten voor de Sociale Kruidenier Pit en Boon. De samenwerkingsovereenkomsten lopen tot eind 2025 (cfr. beslissing van de raad voor maatschappelijk welzijn van 8 juli 2022 en beslissing van de gemeenteraad van 8 juni 2023).
Sinds juli 2023 is lokale diensteneconomie uitgedoofd. Het specifieke karakter ervan blijft verankerd in het 'aanvullend lokaal dienstenaanbod', geregeld via de regelgeving over maatwerk bij individuele inschakeling. De doelstelling van het aanvullend lokaal dienstenaanbod is het verstrekken van lokale dienstverlening die beantwoordt aan maatschappelijke evoluties en reële behoeften die niet of onvoldoende worden ingevuld door de markt of andere voorzieningen (marktfalen) en tegelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring laten opdoen in een sociaal-economie-omgeving.
Er is de voorbije maanden gezocht naar meer regionale afstemming rond de klus-, tuin- en verhuisopdrachten. Zowel rond de doelgroep als de tarieven werd tot een gemeenschappelijke visie en principes gekomen. Dit maakt de dienstverlening helderder, toegankelijker en maakt een meer optimale begeleiding mogelijk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
2. Vaststellen van opdrachten als diensten van algemeen economisch belang
Het lokaal bestuur is bevoegd om opdrachten te definiëren als dienst van algemeen economisch belang (DAEB) en een samenwerkingsovereenkomst af te sluiten met de uitvoerder van de dienstverlening.
Diensten van algemeen economisch belang zijn economische activiteiten die het algemeen belang dienen. Een DAEB zou, zonder het overheidsoptreden, niet of niet onder dezelfde voorwaarden inzake objectieve kwaliteit, veiligheid, betaalbaarheid, gelijke behandeling of algemene toegang door een onderneming op de markt worden uitgevoerd. Er is immers geen onderneming op de markt die bereid kan worden gevonden de dienst onder dezelfde voorwaarden te verrichten (‘marktfalen’). De overheid wil de beschikbaarheid, kwaliteit en toegankelijkheid van dergelijke diensten verzekeren.
De samenwerking met een sociale tewerkstellingsonderneming (STO) vereist dat de dienstverlening niet economisch is (quod non) of gefinancierd wordt als een dienst van algemeen economisch belang conform de bepalingen van het besluit 2012/21/EU van de Europese commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106, lid 2, van het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen, om de vergoedingen in dit kader te conformeren aan de regels van staatssteun.
Aan de raad voor maatschappelijk welzijn wordt gevraagd de volgende opdrachten te definiëren als diensten van algemeen economisch belang: 'klus-, tuin- en verhuisdienst' en 'vervoer van goederen' in functie van dienstverlening aan kwetsbare burgers. De gemeenteraad definieerde in zitting van heden het marktvervoer als dienst van algemeen economisch belang.
3. Opdrachtverklaring als DAEB
Het lokaal bestuur heeft de ambitie om gericht beroep te doen op sociale economie voor zijn opdrachten en via deze weg sociale tewerkstelling te faciliteren.
Het lokaal bestuur heeft de wens om kwetsbare burgers tegemoet te komen met passende dienstverlening, zoals een 'klus-, tuin- en verhuisdienst' en 'vervoer van goederen' in functie van dienstverlening aan kwetsbare burgers.
Het 'aanvullend lokaal dienstenaanbod' heeft een regionaal karakter dat inspeelt op noden die niet door de markt worden opgevangen waarbij W13 inzet op een toegankelijk aanbod voor de meest kwetsbaren in de regio. De invulling van deze dienstverlening kan lokaal verschillen, en toch werden regionale principes afgesproken over wie gebruik kan maken van de dienstverlening, en hoeveel deze diensten kosten. Dit draagt bij tot een kwaliteitsvolle dienstverlening én een optimale begeleiding van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Definieert 'klus-, tuin- en verhuisdienst' en 'vervoer van goederen' in functie van dienstverlening aan kwetsbare burgers als diensten van algemeen economisch belang (DAEB), als volgt:
Artikel 1
Omschrijving dienst van algemeen economisch belang (DAEB): dienstverlening/takenpakket
Een dienst van algemeen economisch belang, globaal benoemd als 'klus-, tuin- en verhuisdienst' en 'vervoer van goederen' in functie van dienstverlening aan kwetsbare burgers', omvat het ontwikkelen van een aanbod aan:
De dienstverlening is ontegensprekelijk economisch van aard. Er worden diensten geleverd aan mensen en dit tegen betaling van een vergoeding. Het algemeen belang wordt verantwoord vanuit de aandacht die het lokaal bestuur geeft aan deze dienstverlening, het feit dat de diensten geleverd worden bij mensen thuis of dat de finale begunstigden (kwetsbare) burgers zijn. Het overheidsoptreden zorgt enerzijds voor beschikbaarheid – creatie van een aanbod waar de markt faalt – en remedieert anderzijds op het niveau van betaalbaarheid (kansentarief, klantentarief en zorgtarief) en algemene toegankelijkheid van de dienstverlening door deze expliciet te richten op mensen die zelf niet in staat zijn omwille van medische, mentale, psychologische redenen of handicap, dan wel onvoldoende bemiddeld zijn om deze dienstverlening tegen tarieven van de markt in te kopen of zelf naar de Sociale Kruidenier te gaan. Het blijft van belang om de uitvoering van de onderhavige maatschappelijke opdracht verder te koppelen aan het creëren van tewerkstellingskansen voor mensen met een beperkte afstand tot de arbeidsmarkt.
De loutere vaststelling van een dienst van algemeen economisch belang creëert enkel de mogelijkheid met een sociale tewerkstellingsonderneming samen te werken, zonder enige voorafname betreffende de toewijzing van de opdracht.
Artikel 2
De doelgroepafbakening om gebruik te maken van aanvullende lokale diensten deel klus-, tuin- en verhuisdienst en de bijhorende tarieven zijn als volgt:
a. Kansentarief
b. Klantentarief
c. Zorgtarief
Deze categorie is er voor mensen die een inkomen hebben boven het referentiebudget en geen recht hebben op verhoogde tegemoetkoming maar die toch een zorgvraag hebben waar aanvullende dienstverlening een antwoord kan op bieden. De inschatting naar de zorgnood wordt gemaakt door de maatschappelijk werkers binnen het Sociaal Huis.
Deze groep geniet enkel een vrijstelling van btw, betaalt verder zelf volledig de factuur en het lokaal bestuur komt financieel niet tussen.
Het lokaal bestuur staat dus in voor de screening van de klant, maar deze groep heeft geen budgettaire impact voor het lokaal bestuur.
d. Regulier tarief
Deze groep heeft geen zorgprofiel, geniet geen vrijstelling van btw en betaalt de factuur volledig zelf. Het lokaal bestuur komt niet tussen.
Deze groep wordt bediend zoals op de reguliere markt. Rond deze klantgegevens wordt niet gecommuniceerd. Dit volume kan worden aangewend als buffer om de tewerkstelling op de sociale werkvloer (binnen individueel maatwerk) te garanderen. Tevens zijn dit goede oefenwerkvloeren om de aansluiting met de reguliere arbeidsmarkt te kunnen overbruggen. Deze groep heeft geen budgettaire impact voor het lokaal bestuur.
Prijsopbouw standaardprijs/uurtarief
De all-in standaardprijs wordt opgebouwd uit volgende items: totaal bruto jaarloonkost, de overheadkost werkbegeleider en gekwalificeerde begeleider, planning en administratie overheadkost, werkmateriaal (exclusief verbruiksgoederen), verplaatsingskosten. De verplaatsingstijd is ingerekend in de standaardprijs, er worden hiervoor geen extra kosten aangerekend, de werktijd begint te lopen bij aankomst op de locatie van de opdracht. De loonpremie en begeleidingspremie individueel maatwerk worden in mindering gebracht.
Indexering
Er wordt gekozen voor een transparant prijsbeleid. Om het werkbaar te houden voor alle partijen wordt de prijs gekoppeld aan de spilindex en zal deze maximum 1 maal per jaar worden herrekend. Bij het berekenen van deze nieuwe prijs wordt telkens afgerond per halve euro. De indexering geldt voor beide partijen, zowel voor de klant als voor het lokaal bestuur.
Afval
Vanuit een duurzaamheidsprincipe wordt gekozen om elke gebruiker te laten betalen voor de extra kosten die worden gemaakt voor het verwijderen van afval. Dit wil bijvoorbeeld zeggen dat wanneer er naar het recyclagepark wordt gegaan, de nodige werkuren aangerekend worden aan de klant, alsook de verwerkingskosten voor het desbetreffende afval.
Onderstaande tabel is de vertaling van de verschillende tarieven per doelgroep:
|
|
Klant |
Lokaal bestuur |
Totaal |
| Kansentarief: 20% (minimum 10 euro) - 80% |
10 euro |
32 euro |
42 euro |
| Klantentarief: 50% - 50% |
21 euro |
21 euro |
42 euro |
| Zorgtarief: 100% - 0% |
42 euro |
0 euro |
42 euro |
| Regulier tarief: 100% + btw |
50,82 euro |
0 euro |
42 euro + btw |
De financiering van de dienstverlening gebeurt met toepassing van het besluit 2012/21/EU van de Europese commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106, lid 2, van het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen.
Geschatte kostprijs compensatieregeling klus-, tuin- en verhuisdienst: 34 000 euro per jaar.
Artikel 3
Deel vervoer van goederen in functie van dienstverlening aan kwetsbare burgers
a. Vervoer van thuispakketten Sociale Kruidenier Pit en Boon
Sinds 2017 voorziet het lokaal bestuur tijdens de marktdagen in gratis vervoer van de boodschappen aan huis (binnen de gemeente) via vzw Poerderie, uitgevoerd door personen met een afstand tot de arbeidsmarkt, binnen het aanvullend lokaal dienstenaanbod. Dit gebeurt in opdracht van de gemeente. Ook het vervoer van de thuispakketten voor de Sociale Kruidenier wordt hierin opgenomen.
Voor het vervoer van goederen in functie van de Sociale Kruidenier Pit en Boon betaalt het lokaal bestuur de kostprijs.
Dit betreft ongeveer 50 uren per jaar.
Geschatte kostprijs: 1 600 euro per jaar (of 50 * 32 euro per uur).
De financiering van de dienstverlening gebeurt met toepassing van het besluit 2012/21/EU van de Europese commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106, lid 2, van het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen.
b. Vervoer van goederen voor Pit en Boon
Sinds oktober 2025 vervoert vzw Poerderie de goederen, aangekocht door het lokaal bestuur, naar de Sociale Kruidenier. Deze opdracht wordt uitgevoerd door personen met een afstand tot de arbeidsmarkt, binnen het aanvullend lokaal dienstenaanbod.
Het lokaal bestuur betaalt de kostprijs.
Dit betreft ongeveer 56 uren per jaar.
Geschatte kostprijs: 1 792 euro per jaar (of 56 * 32 euro per uur).
De financiering van de dienstverlening gebeurt met toepassing van het besluit 2012/21/EU van de Europese commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106, lid 2, van het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen.
Prijsopbouw standaardprijs/uurtarief
De all-in standaardprijs wordt opgebouwd uit volgende items: totaal bruto jaarloonkost, de overheadkost werkbegeleider en gekwalificeerde begeleider, planning en administratie overheadkost, werkmateriaal (exclusief verbruiksgoederen), verplaatsingskosten. De verplaatsingstijd is ingerekend in de standaardprijs, er worden hiervoor geen extra kosten aangerekend, de werktijd begint te lopen bij aankomst op de locatie van de opdracht. De loonpremie en begeleidingspremie individueel maatwerk worden in mindering gebracht. Verschil in rendement (75% naar 90%) met aanvullende lokale diensten (aan particulieren) door een efficiëntere inzet van personeel verklaart de lagere uurprijs van 32 euro.
Indexering
Deze prijs wordt gekoppeld aan de spilindex en zal maximum 1 maal per jaar worden herrekend. Bij het berekenen van deze nieuwe prijs wordt telkens afgerond per halve euro.
Artikel 4
Het lokaal bestuur voert jaarlijks controles uit op de compensatieregeling. In het geval van een eventuele overcompensatie, vordert het lokaal bestuur het overschot terug.
Artikel 5
Indien de opdrachtnemer ook activiteiten verricht die buiten de dienst van algemeen economisch belang vallen, is zij verplicht een gescheiden boekhouding bij te houden.
Artikel 6
De verdere modaliteiten zullen worden vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst.